Nieuregulowany stan prawny nieruchomości

Jednym z większych problemów przy pozyskiwaniu tytułów do nieruchomości pod budowę urządzeń przesyłowych są nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Pomimo wszystkich dobrodziejstw nowoczesnej techniki, jakimi dysponujemy (elektroniczne księgi wieczyste, prowadzone komputerowo ewidencje gruntów i budynków, systemy informacji przestrzennej), nieruchomości bez księgi wieczystej nadal nie należą do rzadkości. Podobnie, aktualność stanu prawnego w księgach wieczystych (zwłaszcza na terenach słabo zurbanizowanych) pozostawia wiele do życzenia.

Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Przepis ten stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe.

Ustanowienie służebności przesyłu na takiej nieruchomości może być istną drogą przez mękę – ustalenie uprawnionych osób (ewentualnie następców prawnych) może zająć wiele miesięcy.

Rozwiązaniem problemu jest przepis art. 124a u.g.n., który pozwala na wydanie decyzji z art. 124 ust. 1, ust. 1a i art. 124b ust. 1 w trybie przewidzianych dla wywłaszczenia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Tryb wydawania takiej decyzji jest nieco inny niż „standardowej” decyzji wywłaszczeniowej. W pierwszej kolejności, organ powinien dokonać obwieszczenia o zamiarze wywłaszczenia. Jeśli w terminie 2 miesięcy nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie. Decyzja podlega doręczeniu również przez obwieszczenie (art. 49 k.p.a.).

Trzeba jednak pamiętać, że decyzja wywłaszczeniowa powinna być wydana przed realizacją inwestycji. Z tej przyczyny, lepiej jest skorzystać z przepisu art. 124a u.g.n. niż zawierać umowy np. z faktycznymi posiadaczami gruntu, którzy potem albo nie będą w stanie ustanowić służebności przesyłu, albo będzie wymagało to wielomiesięcznych czynności przygotowawczych.

Iwo Fisz
Podobne artykuły