Niezwłoczne zajęcie nieruchomości

Planując budowę urządzeń przesyłowych często z różnych, niezależnych przyczyn inwestor musi działać pod presją czasu. W związku z brakiem możliwości realizacji inwestycji grozić może utrata zewnętrznych środków finansowych lub niedotrzymanie terminów umownych. Nierzadko przyczyną opóźnienia są działania niechętnych inwestycji właścicieli nieruchomości.

W sytuacji, gdy próby osiągnięcia porozumienia z właścicielem gruntu zawodzą, inwestor może wystąpić o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Właściciel może jednak kwestionować taką decyzję w postępowaniu odwoławczym, a następnie przed sądem administracyjnym. Szansą na przyspieszenie działań i sprawną realizację inwestycji może być wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n.

Zezwolenie udzielane jest po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w razie zaistnienia przesłanek z art. 108 k.p.a. (ochrona zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony) lub w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym.

W przypadku inwestycji przesyłowych najczęstszymi przesłankami do wydania decyzji umożliwiającej niezwłoczne zajęcie nieruchomości będzie inny interes społeczny lub ważny interes gospodarczy.

Przesłanki wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości zostały omówione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, z 14 kwietnia 2016 r. w sprawie II SA/Lu 163/16. Sprawa dotyczyła budowy sieci kanalizacji sanitarnej przez gminę, w ramach projektu współfinansowanego z środków unijnych. Brak realizacji inwestycji w ustalonym terminie mógł spowodować utratę przyznanego gminie dofinansowania.

Dlatego też Sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki ważnego interesu gospodarczego, oraz interesu społecznego, umożliwiające niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Interes społeczny oznacza takie korzyści, jak podwyższenie standardu życia mieszkańców, zmniejszenie zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska, poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych oraz gleby, a także likwidacja uciążliwych zapachów. Interes gospodarczy natomiast to korzyści ekonomiczne płynące z realizacji inwestycji, np. strat wody dostarczanej odbiorcom, zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej terenu, a także stworzenie dogodnych warunków dla rozwoju budownictwa jednorodzinnego.

Co oznacza to dla inwestora i wykonawcy? Możliwość pozyskania odrębnej decyzji pozwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, która umożliwia przyspieszenie inwestycji i uniknięcie strat finansowych, bez konieczności oczekiwania na wyrok sądu administracyjnego lub decyzję organu II instancji. Warto pamiętać o tej możliwości już na etapie składania wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.

Anna Buchwald
Podobne artykuły