Wywłaszczenie z obszarem tymczasowego zajęcia nieruchomości

Dziś chciałbym poruszyć temat trudny i wysoce dyskusyjny. Chodzi o sytuację, gdy organ w decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. określa dwojakiego rodzaju zakres terytorialny ograniczenia:

  1. pierwszy ma charakter trwały i dotyczy okresu eksploatacji urządzenia,

  2. drugi ma charakter tymczasowy i dotyczy wyłącznie okresu jego budowy.

Zróżnicowanie tych obszarów wynika z faktu, że zazwyczaj wybudowanie urządzenia przesyłowego wymaga znacznie więcej terenu niż jego późniejsze utrzymywanie. Czynności eksploatacyjne mogą być nawet wykonywane tylko w wybranych punktach (np. przy słupach energetycznych), a nie wzdłuż całego przebiegu urządzenia. W okresie budowy częstokroć niezbędne jest jednak korzystanie ze znacznie większego pasa terenu celem poruszania się maszyn, odkładania urobku z wykopów czy składowania materiałów.

Przepis art. 124 u.g.n. nie wprowadza rozróżnienia terytorialnego na wywłaszczenie na okres budowy i późniejszej eksploatacji. Niewątpliwie jednak redakcyjnie oddziela się budowę lub przebudowę urządzeń (ust. 1) od czynności związanych z utrzymaniem urządzeń (ust. 6).

Praktyka organów administracji w zakresie ustalania pasów tymczasowych jest rozbieżna. Rozbieżne stanowiska prezentują też sądy (przykładowo niedawno WSA we Wrocławiu w wyroku z 9 lutego 2018 r. zasugerował, że takie rozgraniczenie jest dopuszczalne).

W mojej ocenie, takie rozróżnienie obszarów wywłaszczenia byłoby istotnie bardzo przydatne w procesie inwestycyjnym, trafnie oddając rzeczywisty zakres niezbędnego wywłaszczenia i pozwalałoby na minimalizację obciążeń dla właściciela nieruchomości, w zależności od etapu tego procesu.

Problemem jest jednak jednoznaczne wskazanie podstawy prawnej dla orzekania w ten sposób przez organ administracji. Niewątpliwie nie ma bowiem podstawy prawnej dla określenia terminu zajęcia nieruchomości na podstawie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n., trudno zatem obronić pogląd, że taki termin można ustalić w stosunku do etapu budowy.

Iwo Fisz
Podobne artykuły